In maart 2025 publiceerde onderzoeker Zeki Bayraktar een artikel in het Journal of Sex & Marital Therapy met een provocerende these: het model van gender-affirming care creërt zelf het probleem dat het zegt op te lossen. Hij noemt dit fenomeen iatrogene genderdysforie.

De cijfers zijn schokkend

Bayraktar baseert zijn betoog op bestaand onderzoek: 80–88% van de gevallen van genderdysforie lost vanzelf op als er geen sociale of medische interventie plaatsvindt. Na sociale transitie bleef 94% van de kinderen zich vijf jaar later identificeren als transgender. Zonder interventie identificeerde slechts circa 10% van de kinderen met genderdysforie zich op volwassen leeftijd nog als transgender. En 98–100% van de kinderen die puberteitsremmers kregen, ging door naar cross-seks hormonen.

Met andere woorden: vroege sociale transitie is de sterkste voorspeller dat een kind blijvend transgender blijft — niet de genderdysforie zelf.

De viciöuse cirkel

Bayraktar beschrijft een zichzelf versterkend mechanisme: vroege sociale transitie versterkt de genderidentiteit en verhoogt de kans op persistentie; medische behandeling volgt als vanzelfsprekende volgende stap; de behandeling maakt de genderidentiteit onomkeerbaar.

Aanbevelingen

Bayraktar pleit voor uitgebreide psychologische beoordeling vóór sociale of medische transitie, psychotherapie als eerste behandellijn, en eerlijke communicatie over de hoge kans op vanzelf oplossen van genderdysforie.

---

Bronnen:

• Bayraktar Z. (2025). Iatrogenic Gender Dysphoria and Harm Cycle in Gender Affirming Care. Journal of Sex & Marital Therapy, Vol. 51, No. 4. tandfonline.com