Veelgestelde vragen
Antwoorden op vragen over transspijt, detransitie, puberteitsremmers en genderzorg.
Transspijt (ook wel 'transition regret') is de ervaring van mensen die spijt hebben van hun geslachtstransitie — geheel of gedeeltelijk. Dit kan betrekking hebben op sociale transitie (naam, voornaamwoorden), medische transitie (hormonen) of chirurgische ingrepen. Transspijt is geen zeldzaam fenomeen: onderzoek laat zien dat een significant deel van de transgenders op enig moment spijt ervaart of hun transitie (deels) terugdraait.
Ja. Wij zijn van mening dat mensen het recht hebben op volledige informatie — inclusief risico's, onzekerheden en alternatieven — voordat zij onomkeerbare medische beslissingen nemen. Wij bekritiseren klinieken die dat niet bieden, en een maatschappelijk klimaat dat kritische vragen onderdrukt. Wij richten ons niet tegen transgender personen, maar tegen een systeem dat hen onvoldoende beschermt.
Officiële cijfers van klinieken zijn laag (rond de 1%), maar dit weerspiegelt niet de werkelijkheid omdat veel patiënten na hun behandeling de kliniek niet meer bezoeken (loss to follow-up). Onafhankelijk onderzoek, waaronder dat van Dhejne et al. (2011), toont aan dat op lange termijn een substantieel deel van de transgenders psychische problemen ervaart die niet door transitie zijn opgelost. De detrans-gemeenschap op Reddit telde in 2023 al meer dan 6.000 leden.
Detransitie is het proces waarbij iemand de transitie (deels) terugdraait. Sociaal detransitioneren betekent teruggaan naar de oorspronkelijke naam, voornaamwoorden en presentatie. Medisch detransitioneren betekent stoppen met hormonen. Chirurgisch detransitioneren is niet of nauwelijks mogelijk — ingrepen zoals mastectomie of genitale operaties zijn permanent.
Klinieken presenteren puberteitsremmers vaak als 'volledig veilig en volledig omkeerbaar', maar dit klopt niet. Onderzoek toont aan dat puberteitsremmers de botdichtheidsontwikkeling verminderen, mogelijk de hersenontwikkeling beïnvloeden en dat 98% van de jongeren die puberteitsremmers krijgt daarna doorgaat naar crossseks hormonen. De onomkeerbaarheid ligt dus niet in de remmers zelf, maar in het pad dat ze openen.
Dat hangt af van wat je hebt gedaan. Sociale transitie is altijd ongedaan te maken. Vroeg stoppen met hormonen maakt sommige effecten omkeerbaar, maar niet alle (bijv. stemverlaging bij testosteron is permanent). Operaties zijn in principe niet terug te draaien — verwijderd weefsel kan niet worden hersteld. Als je overweegt te detransitioneren, zoek dan hulp bij een arts die je serieus neemt.
Het onderwerp transspijt is maatschappelijk gevoelig. Wie erover spreekt loopt het risico als 'transfoob' te worden weggezet. Media volgen veelal het pro-transitienarratief. Klinieken communiceren het spijt-percentage niet actief. En de detrans-gemeenschap wordt gemarginaliseerd. Dit creëert een onevenwichtig beeld waarbij jongeren onvoldoende worden geïnformeerd over de risico's.
Ja, absoluut. Professionele hulp kan bestaan uit gesprekken met een psycholoog die transspijt en detransitie serieus neemt, medisch advies over het stoppen met hormonen, en ondersteuning bij de sociale en emotionele aspecten van detransitie. Zie onze Hulp-pagina voor organisaties die hierbij helpen.
Twijfel is normaal en mag er zijn. Je staat niet alleen. Praat erover met iemand die je vertrouwt — een vriend, een familielid of een hulpverlener. Je hoeft geen stappen te ondernemen die je niet zeker bent. Neem de tijd. Kijk ook bij onze Hulp-pagina voor organisaties die jou onbevooroordeeld kunnen ondersteunen.
Niet altijd. Sommige mensen hebben spijt van bepaalde onderdelen (bijv. een operatie) maar niet van andere (bijv. hormonen). Anderen hebben geen spijt van de beslissing zelf, maar wel van de manier waarop ze er in terecht zijn gekomen — zonder voldoende informatie of begeleiding. Transspijt heeft veel gezichten.