GnRH-analogen — puberteitsblokkeerders — worden in de genderzorg gebruikt om de puberteit te pauzeren bij adolescenten met genderdysforie. Ze werden lange tijd gepresenteerd als volledig omkeerbaar: als een kind van gedachten verandert, stopt de behandeling en verloopt de puberteit gewoon verder. Dat beeld klopt niet volledig.

Botdichtheid: structureel risico

De puberteit is een kritieke periode voor botopbouw. Puberteitsblokkeerders onderdrukken de productie van geslachtshormonen, wat betekent dat de botopbouw in die periode niet of nauwelijks plaatsvindt. Studies tonen consistent dat adolescenten die puberteitsblokkeerders gebruiken, minder botmassa opbouwen dan leeftijdgenoten. Na het stoppen van de behandeling kan de botdichtheid gedeeltelijk worden ingehaald — maar sommige studies tonen dat de achterstand niet volledig herstelt.

Cognitieve effecten: het Staphorsius-onderzoek

Een studie van Staphorsius et al. (2015) vond dat adolescenten die blokkeerders gebruikten slechter presteerden op tests van executief functioneren — plannen, geheugen, cognitieve flexibiliteit — dan leeftijdgenoten zonder blokkeerders.

Hersenontwikkeling in de puberteit

De puberteit is een kritieke periode voor hersenontwikkeling. Geslachtshormonen beïnvloeden de structuur en het functioneren van de hersenen. Het is onbekend welke langetermijngevolgen het onderbreken van dit proces heeft.

De Cass Review kwalificeerde de evidentie over de veiligheid van puberteitsblokkeerders als "uiterst zwak".

Implicaties

De presentatie van puberteitsblokkeerders als "volledig reversibele pauzeknop" is achteraf bezien misleidend. Voor detransitioners die als kind blokkeerders kregen, zijn de langetermijngevolgen een zorgpunt.

---

Bronnen:

• Staphorsius et al. (2015). Puberty suppression and executive functioning. Psychoneuroendocrinology.
• Cass, H. (2024). Final Report. NHS England.