Puberteitsremmers: veilig en omkeerbaar?
De zin "puberteitsremmers zijn volledig veilig en omkeerbaar" wordt door klinieken gebruikt als geruststelling. Maar onderzoek vertelt een ander verhaal.
Het is een zin die ouders en jongeren regelmatig horen bij Nederlandse gender-klinieken: "Puberteitsremmers zijn volledig veilig en volledig omkeerbaar. Ze geven je de tijd om na te denken."
Maar is dat waar?
Wat zijn puberteitsremmers?
Puberteitsremmers — ook wel GnRH-analogen of puberteitsblokkerende hormonen — zijn medicijnen die de puberteit uitstellen. Ze worden al langer gebruikt bij kinderen met een te vroege puberteit (precocious puberty), maar worden bij transgender jongeren ingezet om de puberteit te pauzeren terwijl er meer tijd is voor besluitvorming.
De botdichtheid
Onderzoek toont consistent aan dat puberteitsremmers de ontwikkeling van botmineraaldichtheid remmen. De puberteit is een cruciale periode voor botopbouw. Het Cass Review (2024) concludeerde dat de effecten op botdichtheid een van de meest consistente bevindingen zijn in de literatuur over puberteitsremmers.
Het 98%-probleem
De kliniek stelt dat puberteitsremmers "bedenktijd" geven. Maar onderzoek van De Vries et al. (2011) laat zien dat 98% van de jongeren die beginnen met puberteitsremmers vervolgens doorgaat naar crossseks hormonen.
Hersenontwikkeling
Er is ook toenemende zorg over de mogelijke invloed van puberteitsremmers op de hersenontwikkeling. Geslachtshormonen spelen een rol in de rijping van de hersenen tijdens de puberteit.
Vruchtbaarheid
Als een jongere van de puberteitsremmers overgaat naar crossseks hormonen — wat in 98% van de gevallen gebeurt — is de kans op onvruchtbaarheid groot. Klinieken zijn hier niet altijd proactief over.
Omkeerbaar?
Puberteitsremmers zijn technisch gezien omkeerbaar in de zin dat je kunt stoppen met het medicijn en de puberteit dan (traag) opstart. Maar de praktische onomkeerbaarheid zit in de 98% doorstroom naar hormoontherapie, het gemiste botopbouw-venster en de mogelijk gemiste kans op vruchtbaarheidsbehoud.
"Volledig veilig en volledig omkeerbaar" is een oversimplificatie die de werkelijkheid niet weerspiegelt.
Bronnen: De Vries A.L.C. et al. (2011). Puberty Suppression in Adolescents with Gender Identity Disorder. JAACAP. — Cass Review (2024). Independent Review of Gender Identity Services.