ROGD: hoe Lisa Littman ontdekte dat genderdysforie zich anders gedraagt bij tienermeisjes — en wat er daarna gebeurde
Lisa Littman observeerde in 2018 een nieuw patroon. Meisjes zonder kindertijdgenderdysforie namen na de puberteit plotseling een transgenderidentiteit aan. Ze noemde het ROGD. Binnen twee weken verwijderde Brown University haar eigen persbericht. PLOS ONE herzag het artikel. De studie bleef staan. En het fenomeen dat ze beschreef, is sindsdien in tientallen landen gedocumenteerd.
Rond 2016 begonnen ouders wereldwijd iets te melden dat clinici niet herkenden vanuit de bestaande literatuur. Hun dochters — meisjes die nooit genderproblemen hadden gehad als kind — kwamen tijdens of na de puberteit plotseling uit als transgender. Vaak na maanden intensief sociaal mediagebruik. Vaak nadat een of meer vrienden zich ook als transgender hadden geïdentificeerd.
Lisa Littman, arts en epidemioloog aan de Brown University, besloot dit patroon systematisch te documenteren. Haar studie zou een van de meest omstreden medische publicaties van het decennium worden.
De studie (2018)
In augustus 2018 publiceerde Littman in PLOS ONE haar studie "Rapid-Onset Gender Dysphoria in Adolescents and Young Adults: A Study of Parental Reports." Ze enquêteerde 256 ouders over hun adolescente kinderen.
De bevindingen waren opvallend consistent:
- 82,8% van de beschreven jongeren was biologisch vrouwelijk
- Bij meer dan 85% was de transgenderidentificatie begonnen na intensivering van internetgebruik
- Bij 60,7% van de biologisch vrouwelijke jongeren had de vriendengroep ook meerdere leden die kwamen uit als transgender
- De meesten hadden vóór de transgenderidentificatie al diagnoses van depressie, angst of trauma
- Ouders rapporteerden dat de mentale gezondheid van hun kind verslechterde na sociale transitie
De storm: Brown University verwijdert het persbericht
De reactie was onmiddellijk en heftig. Activistische groepen eisten intrekking van de studie. Twee weken na publicatie kondigde PLOS ONE een post-publicatieherziening aan. Brown University verwijderde stilletjes haar eigen persberichtpagina — officieel om "de transgender-gemeenschap niet te kwetsen."
Herziening, niet intrekking
In maart 2019 publiceerde PLOS ONE een gecorrigeerde versie van het artikel. Het tijdschrift erkende methodologische beperkingen. Maar het artikel werd niet ingetrokken.
Vervolgonderzoek ondersteunt de kernhypothese
Sindsdien is het bredere fenomeen dat Littman beschreef in vrijwel elk westers land gedocumenteerd: de explosieve stijging van biologisch vrouwelijke adolescenten in genderzorgklinieken.
Littman publiceerde in 2021 een studie onder 100 detransitioners. Uitkomsten: 38% meende dat hun dysforische gevoelens waren veroorzaakt door trauma, misbruik of een psychische aandoening; 65% zei dat clinici nooit hadden geëvalueerd of de transitiewens secundair was aan trauma.
De bredere betekenis
De Cass Review (2024) concludeerde dat het demografische profiel van patiënten in genderzorgklinieken de afgelopen tien jaar sterk is veranderd. De nieuwe Duitse richtlijnen (2025) erkennen expliciet dat sociale invloeden de transgenderidentificatie van jongeren kunnen beïnvloeden.
Bronnen:
- Littman, L. (2018/2019). Parent reports of adolescents and young adults perceived to show signs of a rapid onset of gender dysphoria. PLOS ONE. plosone.org
- Littman, L. (2021). Individuals Treated for Gender Dysphoria with Medical and/or Surgical Transition Who Subsequently Detransitioned. Archives of Sexual Behavior.