Op 1 maart 2023 publiceerde Faika El-Nagashi in het Zwitserse Duitstalige magazine Schweizer Monat het artikel "Wenn der Kampf gegen Hassrede die Meinungsfreiheit kostet". Het is een vroege publicatie — twee jaar vóór Athena Forum als organisatie haar grote rapporten uitbracht — en bevat al dezelfde analyse in compacte vorm.

Het uitgangspunt: haatspraak-wetgeving is goed bedoeld

El-Nagashi begint niet met afwijzing van haatspraak-wetgeving. Bescherming van minderheden tegen aantoonbare incitatie tot geweld is een legitiem doel. Het probleem ontstaat met de uitbreiding van het toepassingsgebied. Wanneer "haatspraak" geleidelijk wordt verbreed van directe incitatie tot geweld naar elke vorm van afwijzende uitspraak, en wanneer beschermde categorieën worden uitgebreid naar betwiste concepten (gender-identiteit), verandert het instrument van karakter.

De drie uitbreidingsmechanismen

• Categorische uitbreiding: "haatspraak" gaat van "aanzetten tot geweld" naar "creëren van vijandig klimaat" naar "afwijzen van identiteit".
• Beschermde-groep-uitbreiding: traditioneel ras, religie, herkomst — toegevoegd worden gender-identiteit en seksuele oriëntatie, met definities die zelf nog in beweging zijn.
• Bewijslast-omkering: bij sommige nieuwe haatspraak-wetten ligt de bewijslast bij de spreker.

De democratische kost

El-Nagashi documenteert wat dit voor het democratisch debat betekent: domeinen waar publiek debat hoort plaats te vinden, worden afgesloten — niet door inhoudelijke afwijzing maar door juridisch risico.

Wat ze concreet voorstelt

• Houd haatspraak-wetgeving nauw begrensd tot daadwerkelijke incitatie tot geweld.
• Maak duidelijk onderscheid tussen meningen over concepten en meningen over personen.
• Behoud de regel: in publiek debat over beleid is volledige openheid de norm.

---

Bronnen:

• El-Nagashi, F. "Wenn der Kampf gegen Hassrede die Meinungsfreiheit kostet." Schweizer Monat, 1 maart 2023. (via Athena Forum: athena-forum.eu)