In 2018 publiceerde onderzoekster Lisa Littman een studie over een patroon dat ouders haar hadden beschreven: genderdysforie die plotseling en in groepen optrad bij tieners die daarvoor geen genderproblemen hadden geuit. Ze noemde dit Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD).

De bevindingen

• Genderdysforie die plotseling ontstond, vaak na intensief gebruik van sociale media
• Een clustersgewijze verspreiding: meerdere vrienden in dezelfde groep kwamen tegelijk "uit" als transgender
• Een disproportioneel hoog aantal tienermeisjes
• Een hoge prevalentie van comorbide diagnoses: autisme, ADHD, depressie, trauma

De aanval op Littman

De reactie vanuit LHBTQI+-organisaties en een deel van de academische wereld was hevig. Haar universiteit (Brown University) trok aanvankelijk de persbericht terug na druk. Het tijdschrift dat de studie publiceerde voegde een disclaimer toe.

Haar studie werd niet ingetrokken. Een belangrijke methodologische beperking is dat de studie uitsluitend ouders bevroeg, niet de jongeren zelf.

Wat het patroon ons vertelt

Of men de term ROGD accepteert of niet — het onderliggende patroon is onmiskenbaar. De explosieve stijging van meisjes die zich als transgender identificeren (in Nederland verdrievoudigd in tien jaar) kan niet volledig worden verklaard door biologische factoren.

Waarom dit ertoe doet

Als sociale factoren een rol spelen bij genderdysforie, is dit medisch relevant. Het betekent dat psychotherapie die onderliggende problemen aanpakt een betere optie kan zijn dan directe medische interventie.

---

Bronnen:

• Littman L. (2018). Rapid-onset gender dysphoria in adolescents and young adults: A study of parental reports. PLOS ONE. pmc.ncbi.nlm.nih.gov