Een van de minder besproken maar ingrijpende gevolgen van testosterongebruik bij biologische vrouwen is de permanente verandering van de stem. Anders dan veel andere effecten van hormoontherapie — die deels reversibel zijn — is de stemverandering door testosteron onomkeerbaar.

Het mechanisme

Testosteron veroorzaakt groei van de stembanden (larynx). De stembanden worden langer en dikker, wat resulteert in een lagere grondfrequentie van de stem. Dit mechanisme is identiek aan de stemwisseling die biologische jongens doorlopen tijdens de puberteit — en net zo onomkeerbaar.

Onomkeerbaarheid

Wanneer testosteron wordt gestopt — bij detransitie, of om andere redenen — keert de stem niet terug naar het vrouwelijke register. De stembanden zijn anatomisch veranderd. Dit onderscheidt de stemverandering van andere effecten als acne, toegenomen lichaamsbehaardheid (die deels afneemt na stoppen) of de menstruatieonderbreking (die terugkeert).

Implicaties voor informed consent

De permanente stemverandering is een bijzonder relevant gegeven in de informed consent-discussie bij adolescenten. Een meisje van 16 dat testosteron start, moet weten dat haar stem permanent verandert — ook als ze later van gedachten verandert. Stemverandering is een van de redenen waarom detransitionerende vrouwen hun ervaringen als schokkend beschrijven: de stem verraadte hun biologische geslacht niet meer en was niet terug te draaien.

---

Bronnen:

• Cosyns et al. (2014). Voice in female-to-male transsexual persons after long-term androgen therapy. Laryngoscope.